Showing posts with label Dahilər. Show all posts
Showing posts with label Dahilər. Show all posts

October 18, 2010

Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç

Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç

Doğum tarixi: 19 yanvar 1912 
Doğum yeri: Sankt-Peterburq 
• Vəfat etdiyi tarix: 7 aprel 1986  
Vətəndaşlığı: Rusiya imperiyası, SSRİ 
Elmi ixtisası: Riyaziyyat 
Təhsil aldığı yer: Leninqrad Universiteti 
• Məşhurdur: Optimallaşdırma nəzəriyyəsinin banisi kimi 
• Mükafatları: İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı,2 Lenin ordeni 
Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç həkim Vitaliy Moiseeviç Kantoroviç və Polina Qriqoryevna Zaksın ailəsində dünyaya gəlib. Leonidin atası və qardaşı həkim idi. O özü isə riyaziyyata çox həvəsli idi və parlaq riyazi bilikləri sayəsində o, 1926-cı ildə, 14 yaşında Leninqrad universitetinə daxil oldu. Tələbəlik illərində onun ən yaxın dostları ondan 6 yaş böyük olan D.K.Faddayev və İ.P.Natanson idi. Artıq 15 yaşında o yuxarı kursların elmi seminarlarında iştirak edir və çox güclü təhsili ilə fərqlənirdi. 18 yaşında – 1930-cu ildə o universitetin riyaziyyat fakultəsini bitirir. İki il o aspirantura təhsili alır və artıq 20 yaşında fakultəsinin dosenti, 22 yaşında professoru olur. Onun elmi işlərinin uğurlarının əsas mahiyyəti hadisələrin məntiq üzərində qurulması, mövzuların birbaşa təhlili və yaxın dostların – kolleqaların fikirlərindən istifadə etməsidir. Hətta, Leonid Vitaliyeviçin fizika- riyaziyyat elmləri doktoru dərəcəsini dissertasiya – elmi müdafiə olmadan aldığı da məlumdur.

Adam Smith

Həyatı
Adam Smith, Şotlandiyanın Fife əyalətinin Kirkcaldy şəhərində işləyən bir gömrük nəzarət edicisinin oğulu olaraq dünyaya gəldi. Qəti doğum tarixi qeydlərdə olmasa da 5 İyun 1723də, atasının ölümündən 6 ay sonra vaftiz edilmişdir. Təxminən 4 yaşlarında bir qaraçı şəbəkəsi tərəfindən qaçırılmış, amma qısa zamanda əmisi tərəfindən qurtarılıb anasına geri təslim edilmişdir. Smith bu çətinliyi qısa müddətdə sovuşdurub anası ilə köhnə yaxınlığını qısa zamanda tutmuşdur.
On dörd yaşında Glasgow Universitetində əxlaq fəlsəfəsi mövzusunda, Francis Hutchesonun yanında təhsil almağa başlamışdır. Azadlıq, hüquq və ifadə azadlığı mövzularındakı ehtirası burada alovlanmışdır. 1740-cı ildə Oxforddakı Balliol Kollecində oxumağa başlamış lakin 1746-cı ildə məktəbi tərk edib Oxfordun imtiyaz yoxlaması mövzusunda tənqidçilik etməyə başlamışdır. 1748-ci ildə Edinburghda Lord Kamesin qoruması altında cəmiyyət konfransları vermiş, danışma sənəti və belles-lettres mövzularına toxunmuşdur. Sonraları "sərvət rəhbərliyi" mövzusunu ələ almış və bu dövrdə, yəni iyirmili yaşlarının sonlarına doğru, daha sonra 'Inquiry into the Nautre and Causes of the Wealth of Nations' adlı kitabında dünyaya açıqlayacağı "təbii azadlığın açıq və sadə sistemi" mövzusuna əl atmışdır. 1750 ili ətraflarında irəlidə çox yaxın yoldaş olacağı David Hume ilə tanış olmuşdur. Şotlandiya Renesansında ortaya çıxışında əhəmiyyətli rol oynayan digər dostları ilə Edinburgh The Poker Klubunun iştirakçısı olmuşdur.
Smithin xristian olan atası dininə çox bağlı idi və Şotland Kilsəsinin mülayim qanadına üzv idi. Smithin İngiltərəyə gedişinin arxasındakı səbəbin İngiltərə Kilsəsində karyera etmək istəməsi olduğu soylansa da bu mövzu haqqında qəti bir sübut yoxdur və əksinə Smithin Şotlandiyaya deizm tərəfdaşı olaraq döndüyü bilinməkdədir. Ayrıca uşaqkən atası tərəfindən göndərildiyi kilsədən qaçaraq geri dönmüşdür. Smith, fəlsəfi olaraq dinin iqtisadiyyatın qarşısında bir mane olaraq görmüş və ateizm üzərindən düşünmüşdür. Bir çox istiqamətdən Darvin ilə eyni fikirdədir.